Tumor otak merupakan penyakit yang jarang berlaku namun berisiko tinggi, dan sering kali tidak disedari sehingga mencapai tahap yang kritikal. Di Malaysia, tumor otak menyumbang kepada 1.6% kes kanser baru yang melibatkan otak dan sistem saraf pada tahun 2020. Secara global, lebih 300,000 kes dilaporkan pada tahun 2022, menjadikan tumor otak antara 20 jenis kanser paling lazim di dunia.
Dr Mah Jon Kooi, Pakar Bedah Saraf dari Pusat Perubatan Sunway Velocity (SMCV) menyatakan, “Kebanyakan pesakit hanya datang mendapatkan rawatan apabila tumor sudah berada pada tahap akhir. Ini kerana simptom awal sering disalah tafsir sebagai kesan penuaan atau tekanan kerja – seperti sakit kepala berulang, gangguan memori, atau perubahan emosi.” Tambah beliau, simptom tumor otak amat bergantung kepada lokasi dan saiznya dalam otak, menyebabkan diagnosis awal menjadi satu cabaran besar.
Dr Mah Jon Kooi, Pakar Bedah Saraf dari Pusat Perubatan Sunway Velocity (SMCV)
Tumor otak adalah pertumbuhan sel tidak normal yang boleh bersifat benigna (tidak berkanser) atau malignan (berkanser). Ia boleh muncul secara primer di dalam otak atau sebagai tumor sekunder akibat metastasis dari kanser di bahagian badan lain seperti paru-paru, payudara, kolon atau melanoma. Menurut Dr Gerard Arvind Martin dari SMCV, tumor sekunder adalah lima hingga sepuluh kali lebih biasa berbanding tumor primer.
Simptom yang sering berlaku termasuk sakit kepala teruk, loya, penglihatan kabur, gangguan pertuturan, masalah ingatan, kehilangan keseimbangan, serta perubahan dalam personaliti. Tumor yang menyerang lobus depan boleh menjejaskan fungsi seperti emosi dan pertuturan, manakala tumor di lobus temporal boleh menjejaskan bahasa dan ingatan. Hampir separuh pesakit tumor otak didapati mengalami gangguan memori dalam pelbagai bentuk.
Dr Gerard Arvind Martin dari SMCV
Bagi mengesahkan kewujudan tumor otak, ujian pengimejan seperti CT dan MRI sangat penting. “MRI lebih tepat kerana ia memberikan gambaran terperinci dan membezakan tisu normal dan tidak normal dengan lebih jelas,” ujar Dr Mah. Ketepatan diagnosis membantu doktor merancang rawatan termasuk pembedahan, terapi radiasi atau rawatan lain yang bersesuaian.
Rawatan tumor otak sangat bergantung kepada jenis dan lokasi tumor. Pembedahan kekal sebagai pilihan utama, terutama bagi tumor yang boleh diakses. Craniotomy, di mana sebahagian tengkorak dibuka untuk membuang tumor, boleh dilakukan dalam keadaan pesakit sedar (awake craniotomy) bagi memantau fungsi kritikal otak secara langsung. Selain itu, prosedur radiosurgeri menggunakan radiasi dos tinggi tanpa pembedahan juga merupakan pilihan untuk tumor kecil atau sukar dicapai.
Kaedah pembedahan terkini menggunakan endoskopi melalui saluran hidung kini menjadi alternatif kepada tumor pituitari. Ini membolehkan pembedahan lebih tepat, kurang gangguan pada tisu otak dan masa pemulihan yang lebih singkat. Salah satu kejayaan SMCV ialah penggunaan teknik ventrikulostomi endoskopik bagi kes tumor sekunder akibat kanser paru-paru yang menyekat aliran cecair serebrospinal. Pembedahan ini berjaya mengurangkan tekanan dalam otak dan membolehkan pesakit meneruskan rawatan lanjutan.
Meskipun tumor otak boleh membawa maut, ia bukanlah penamat kepada kehidupan. Diagnosis awal boleh membuka jalan kepada rawatan yang lebih efektif dan peluang pemulihan yang lebih baik. Kemajuan dalam teknologi perubatan hari ini menawarkan lebih banyak pilihan rawatan yang tidak invasif dan memberikan harapan baru kepada pesakit dan keluarga mereka.
Untuk maklumat lanjut tentang penjagaan dan rawatan tumor otak, sila hubungi Pusat Perubatan Sunway Velocity di talian +603 9772 9191 atau emel ke smcv-enquiry@sunway.com.my. Layari www.sunmedvelocity.com.my atau ikuti Facebook rasmi Sunway Medical Centre Velocity untuk info lanjut dan kemas kini terkini.
About the Author
